In dit artikel leest u:
- Waarom drie afzonderlijke ontwikkelingen bepalen waar Europese retailers bij voorkeur inkopen
- Wat de EU Industrial Accelerator Act betekent voor supply chains, ook buiten overheidsaanbestedingen
- Hoe de handelstarieven tussen de VS en de EU de kostenberekening voor niet-Europese leveranciers veranderen
- Wat herkomst op dit moment betekent als commercieel argument in gesprekken met Europese inkopers
Drie ontwikkelingen tegelijk
Waar producten worden gemaakt, is in de Europese retail een commerciële vraag geworden. Drie afzonderlijke verschuivingen wijzen dezelfde kant op, en in 2026 spelen ze alle drie tegelijk.
Het industriebeleid van de EU kiest duidelijk voor Europese productie. De Industrial Accelerator Act van de Europese Commissie, voorgesteld in maart 2026, voert vanaf 2029 formele "Made in EU"-eisen in voor overheidsaanbestedingen. Daarnaast stelt de wet als doel dat bedrijven minstens 30% van de inputs voor producten op de EU-markt uit de EU halen. De wet moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad, en richt zich rechtstreeks op overheidsopdrachten, niet op het winkelschap. Toch volgen grote retailers de beleidsrichting op de voet. Een inkoopstrategie bouw je niet in een paar maanden op, en het signaal uit Brussel is duidelijk.
De handelstarieven tussen de VS en de EU zetten extra kostendruk op supply chains die afhankelijk zijn van niet-Europese bronnen. De VS heft een basistarief van 15% op agrifood-import uit de EU, waaronder olijfolie, wijn, pasta en veel andere voedingscategorieën. Het tarief van 50% op staal en aluminium blijft van kracht. De voedselhandel binnen Europa groeit al sneller dan de EU-export naar de VS of China, omdat inkopers en leveranciers hun supply chains weghalen van routes die nu duurder zijn. Leveranciers met materialen of componenten van buiten Europa merken dat direct in hun kostprijsgesprekken met inkopers.
Retailers in heel Europa maken van lokale inkoop een commerciële strategie, niet alleen een merkboodschap. Private label is inmiddels goed voor € 352 miljard in de Europese levensmiddelenhandel. Musgrave, dat SuperValu in Ierland exploiteert, haalt 80% van zijn producten bij leveranciers op het eiland. Lidl Italia bouwt winkelformules rond lokale supply chain-partnerschappen. 65% van de Europese bestuurders geeft aan al een reshoring- of herindustrialiseringsstrategie te hebben of daaraan te werken. Andere inkooppatronen zijn daarbij de meest gekozen reactie op verstoringen in de handel.
Wat dit betekent per type leverancier
De gevolgen hangen af van waar de productie en inkoop van een leverancier plaatsvinden.
Leveranciers met productie of inkoop in Europa
Herkomst is nu een commercieel argument dat u expliciet moet inzetten in gesprekken met inkopers. Twee jaar geleden vroegen de meeste inkopers niet waar de inputs vandaan kwamen. Dat verandert. Inkopers die hun blootstelling aan tarieven beheren of lokale inkoopafspraken hebben gemaakt, willen de geografie van de supply chain gedocumenteerd zien. Leveranciers die die vraag helder kunnen beantwoorden, tot op het niveau van ingrediënt of component, staan sterker om hun marge te behouden en listings te winnen waar een lokale voorkeur geldt.
Leveranciers die voornamelijk buiten Europa inkopen
De kostenbasis is gestegen. De Amerikaanse tarieven op agrifood uit de EU hebben de landed cost verhoogd van goederen die via trans-Atlantische supply chains lopen, en die stijging is moeilijk volledig op te vangen. Inkopers die de tariefsituatie kennen, zullen verzoeken om kostprijsverhoging kritisch bekijken. De commerciële onderbouwing voor een product dat buiten Europa wordt ingekocht, moet de herkomstvraag direct behandelen. Wachten tot de inkoper erover begint, is de zwakkere positie.
Leveranciers met gemengde Europese en niet-Europese inkoop
Een volledige verplaatsing van de supply chain komt weinig voor. Voor de meeste bedrijven is de meest praktische aanpak om specifieke ingrediënten of componenten naar Europese bronnen te verschuiven en die verschuiving goed te documenteren. Leveranciers die een substantieel aandeel inputs van Europese herkomst kunnen aantonen, krijgen een stabielere kostenbasis en een sterkere positie in commerciële gesprekken, zonder hun hele bedrijfsvoering om te gooien.
Wat inkopers vragen en wat leveranciers moeten kunnen antwoorden
Vraag van de inkoper | Waar leveranciers op voorbereid moeten zijn |
Waar wordt dit product gemaakt en waar komen de belangrijkste inputs vandaan? | Een helder, gedocumenteerd antwoord per schakel in de supply chain, niet alleen de laatste productielocatie |
Wat is het effect van de huidige tariefstructuur op uw kosten? | Een feitelijk overzicht van de tariefblootstelling en wat daarvan al is opgevangen |
Kunt u Europese inkoop voor dit assortiment aantonen? | Concrete documentatie, geen algemene claim. Inkopers die lokale inkoopcriteria hanteren, hebben bewijs nodig |
Wat gebeurt er met uw supply chain als de handelsvoorwaarden verder veranderen? | Een helder antwoord over flexibiliteit in de inkoop en welke noodscenario's er zijn |
De eis van de Industrial Accelerator Act om 30% van de inputs uit de EU te halen, geldt nog niet voor inkoop in de retail. Maar het meetkader dat de wet introduceert, waarbij het aandeel inputs van Europese herkomst een documenteerbare supply chain-maatstaf wordt, bepaalt nu al hoe Europese inkopers naar gesprekken met leveranciers kijken.
Als de listing rond is
Een leverancier die in een gesprek met de inkoper een sterk verhaal over Europese herkomst neerzet, moet dat daarna ook waarmaken. Een nieuwe listing binnenhalen is één stap. De handelsinfrastructuur op orde hebben om die eerste order snel uit te leveren, is de volgende.
Voor leveranciers die hun relaties met Europese retailers opbouwen of uitbreiden, beheert SPS Commerce EDI-koppelingen met grote Europese retailers via het EUR-netwerk. Documentuitwisseling en compliance-eisen zijn daarbij al per retailaccount ingericht. Staat de operationele infrastructuur al klaar, dan zit er minder tijd tussen het bevestigen van een listing en het correct verwerken van de eerste order.